Twierdza Chełmno - zdobyta przez cyklistów

          22 czerwca 2008r. odbyła się kolejna wycieczka rowerowa po „Twierdzy Chełmno”. Tym razem cykliści wraz z przewodnikiem Sławomirem Grabowskim wyruszyli w ok. 20 kilometrową trasę. Tradycyjnie nad bezpieczeństwem uczestników czuwały osoby wyposażone w kamizelki ostrzegawcze – jedna prowadząc, druga zaś zamykając wycieczkę. Pierwsze obiekty zlokalizowane były w Małym Czystym, a był to schron artylerzystów z baterią armat nr 3 z przełomu 1908-1909 oraz położony nieco dalej schron amunicyjny. Po pokonaniu malowniczej Doliny Fryby kolejnymi obiektami były miejsce martyrologii oraz fort III położone w miejscowości Dorposz.  Fort wraz z jego właścicielem Cezarym Maćczakiem gościł po raz pierwszy wycieczkę w ramach „Spacerków po Chełmnie”. Fort zachowany w dobrym stanie, który stworzony był dla kompani liczącej blisko 180 osób odkrył swoje tajemnice nie tylko za zasługą przewodnika wycieczki, lecz również jego właściciela, który szczegółowo opowiedział jakie było jego dawne przeznaczenie oraz jak w późniejszych latach był wykorzystywany przez okolicznych mieszkańców. Kolejnym, jednym z najmniejszych obiektów był tobruk w miejscowości Watorowo. Cykliści mieli również okazję zobaczyć jako pierwsi z wycieczkowiczów wnętrze dawnej wozowni artyleryjskiej w Starogrodzie, którego właścicielem jest również Pan Cezary – biorący czynny udział w wycieczce - oraz schron amunicyjny i budynki dawnej stacji kolejowej. Zarówno przewodnik jak i właściciel fortu i wozowni bardzo chętnie odpowiadali na dodatkowe pytania, których było bardzo dużo.

więcej zdjęć na diver.net.pl

Tekst i fot.: DiVeR

          "Historia Twierdzy Chełmno sięga początku  XX w., kiedy to wojska pruskie otoczyły miasto półkolistą linią obronną , składającą się z 8 fort ów piechoty i 4 schronów piechoty. Dla wzmocnienia linii obronnej wyznaczono także stanowiska dla 4 baterii artylerii polowej ( dwa stanowiska po zachodniej stronie Wisły ).  Zadania postawione w 1904 r. fortyfikacjom przedmościa Chełmno brzmiały : mają zabezpieczyć przejście własnym wojskom i uniemożliwić przejście nieprzyjacielowi. Przedmoście Chełmno zostało podniesione do rangi twierdzy rozporządzeniem  Ministerstwa Wojny z 4 VI 1910 r. W czasie pokoju przeprawę przez Wisłę stanowił prom. Na wypadek wojny przygotowano  w składnicy przy drodze na Nowe Dobra sprzęt i materiały do wykonania jednego mostu pontonowego i jednego na palach.  Pontonowy służył do przeprawy ciężkiego sprzętu, na palach lekki do przeprawy piechoty i kawalerii.  Ponadto zabezpieczono dwa mosty na palach do przekroczenia rzeki przy wysokim stanie wody. W Stolnie znajdowała się składnica amunicji i baza materiałowa. W majątku w Grubnie znajdowała się centrala telefoniczna , a w Starogrodzie wozownia artyleryjska. W następnych latach dobudowano jeszcze schrony piechoty i schrony amunicyjne. Ostatnia rozbudowa twierdzy miała miejsce w 1944 r. kiedy to wojska niemieckie przygotowywały się do odparcia Rosjan. Wówczas powstały pierścieniowe punkty oporu tzw. Tobruki. Przy rosnącym w kraju zainteresowaniu obiektami fortyfikacyjnymi Twierdza Chełmno staje się atrakcją turystyczną."

Tekst: Sławomir Grabowski

Zobacz także poprzednie wycieczki rowerowe po "Twierdzy Chełmno".
- 2007r. (link zewnętrzny)
- 2006r. (link zewnętrzny)

24 VI 2008r. | źródło: ISI chelmno.com.pl

Odebrał Fort myśliwym i chce go udostępnić turystom

Fort II w Dorposzu Szlacheckim będącydo niedawna pod opieką myśliwych został kupiony przez P. Cezarego Maćczaka. Byliśmy z nim bliżej obejrzeć nabyty obiekt.

          Już od pierwszych chwil było widać,brak jakiegokolwiek wkładu poprzednich „opiekunów” mającego na celu utrzymania ładu i porządku przy i w obiekcie. Otaczające ponad stu letni fort (powstał w 1904r.) wały były zarośnięte nie tylko wysoką trawą, ale również wysokimi ciernistymi krzewami, a same wartownie widać były rzadko przez nich odwiedzane. Jak podkreśla fort jest zabytkiem i nie dopuszczalne jest aby „sprawujący nad nim opiekę” dopuścili go do takiego stanu. Fort mimo, że dobrze zachowany (pomijając wyburzenie kilku ścianek przez jednego z okolicznych rolników, który prawdopodobnie we wnętrzu fortu trzymał bydło), posiada jeszcze m. in. prowadnice do okiennic i inne metalowe przedmioty, nie napawał nas optymizmem. Było widać wiele zacieków, a same ściany były bardzo wilgotne, podobnie jak pozostałe 7 fortów nie posiadał okiennic, drzwi, metalowych kratek wentylacyjnych, ani jakiegokolwiek wyposażenia pomieszczeń kuchni, jadalni, czy sanitarnych. Zauważyliśmy również, że ten fort posiadał niegdyś kontakt z innymi fortami za pomocą linii telefonicznych wystających w kilku miejscach ze ścian.

          Nowy właściciel ma już konkretneplany względem obiektu chce m. in. przywrócić fort do życia oraz zachęcić turystów i miłośników militarii do zwiedzenie nie tylko Chełmna, ale i jego Twierdzy. Chce połączyć również siły z zawiązującym się Stowarzyszeniem Twierdzy Chełmno, które z kolei działać ma na drugim końcu łuku twierdzy – fort VIII. Razem oba „fronty” liczą na pomoc sponsorów, a przede wszystkim na turystów, bo to z myślą o nich podejmują się tych często karkołomnych działań przy fortach. Fort II ma pełnić również funkcję muzealną, wystawienniczą oferującym również zwiedzanie obiektu, w którym przewiduje się ekspozycje stałe i czasowe zw. z Wojskiem Polskim, jego historią oraz tradycją ludową ziem Powiatu.
          Pierwszym etapem ma być zabezpieczeniefortu przed dewastacją i kradzieżą, oznaczenie odpowiednimi tablicami, wykonanie inwentaryzacji obiektu i terenu go otaczającego. Po zakończeniu prac porządkowych przy i w obiekcie ma powstać mini szlak dla zwiedzających, naprawiona ma być droga dojazdowa. Planuje się również przeprowadzenie wycinki drzew i krzewów, które powodują nie tylko niszczenie obiektu (rozsadzanie ścian), ale przyczyniają się również do zakłócania harmonii widoków lub po prostu stwarzają zagrożenie dla zwiedzających. Pan Cezary planuje również wykonanie prac konserwatorskich mających na celu nie tylko zabezpieczanie obiektu przed niszczeniem, ale również uzupełnienie ubytków wewnątrz i na zewnątrz obiektu. Jeśli w/w prace zostaną wykonane zgodnie z planem już w czerwcu br. obiekt zostanie udostępniony do zwiedzania.

          Pan Cezary Maćczak jest równieżwłaścicielem budynku zaplecza Twierdzy Chełmno – wozowni artyleryjskiej w Starogrodzie, która powstała również w 1904r. Również wobec dawnej wozowni ma plany zagospodarowania i umożliwienia zwiedzania jej turystom. To my (ISI chelmno.com.pl) mieliśmy okazję jako pierwsi sfotografować jej wnętrze, w którym zaskoczyła nas m. in. oryginalna posadzka brukowa.

          Do promowania ma posłużyć powstającastrona internetowa oraz współpraca z Muzeum Ziemi Chełmińskiej, szkołami powiatu chełmińskiego, grupami zainteresowań, środowiskami merytorycznymi i lokalnymi grupami działań.
          Nowy właściciel poszukuje równieżsponsorów oraz innych osób, które poprzez swoje zaangażowanie w pracach przy obiekcie ożywią zabytek, zachęcą turystów do wyjścia poza mury miasta. Osoby chcące pomóc prosi się o kontakt pod nr tel.: 0 517 838 088
My również powyższym artykułemchcemy pomóc Panu Cezaremu w realizacji planów, jednocześnie życząc samych sukcesów w realizacji tego przedsięwzięcia.

Tekst i fot.:  DiVeR

4 II 2008r. | źródło: ISI chelmno.com.pl